АҚШ Президенті Дональд Трамп жеңілгенін, оңбай жеңілгенін мәлімдеді.
Трамп кеше де әдеттегідей әртүрлі мәлімдеме жасағанымен, ең бастысы жағдайды емес, жарияланған мақсаттарды жаңартты. Бұл соғыс жақын күндері аяқталғанда, Трамптың “біз жеңдік” деп айтуына мүмкіндік беру үшін жасалып отыр.
АҚШ-тың Иранға қарсы соғыс ашардағы алғашқы мақсаттары мынадай еді:
- Ирандағы саяси жүйені өзгерту.
- АҚШ-қа бағынышты билік орнату.
- Ислам Республикасының қорғаныс әлеуетін жою.
- Иранның ядролық мүмкіндігін тоқтату.Тіпті АҚШ пен Израильдің нақты мақсаты Иранды бөлшектеп, оның аймақтағы АҚШ гегемониясына кедергі жасауын біржола тоқтату болатын.
Соғыс басталған соң, әскери күшпен Ормұз бұғазын Иранның бақылауынан шығару АҚШ үшін абырой мәселесіне айналған ең басты мақсат болды.
Ал Трамп бүгін іс жүзінде не деді?
- Ирандағы саяси жүйені өзгерту біздің мақсатымыз болған жоқ.
- Ирандағы жүйе іс жүзінде өзгерді!
- АҚШ-тың Ормұз бұғазы алдында ешқандай міндеттемесі жоқ. Кімге мұнай керек болса, не АҚШ-тан сатып алсын, не барып бұғазды өзі ашсын!Сондай-ақ, Трамп Иранның ядролық және қорғаныс әлеуетін, әскери-теңіз және әскери-әуе күштерін толық жойдық деп мәлімдеді.
Бірақ мәселе мынада:
Біріншіден: Егер Иранның теңіз күштері жойылса, АҚШ неге әлі күнге дейін Ормұз бұғазының жабықтығына шағымданып отыр? Бұғазды марстықтар бақылап тұр ма?
Екіншіден: Егер Иранның зымырандық әлеуеті жойылса, бүгін түнде Израильге ең ауыр зымырандық соққыны кім жасады? Олар Шолпан планетасынан келді ме?
Үшіншіден: Осыған дейін «12 күндік соғыста» Иранның ядролық әлеуетін толық жойдық деген де АҚШ еді, демек бұл жолы да ашықтан-ашық өтірік айтып отыр.
Төртіншіден: Трамп сөзінің ең маңызды тұсы — Ормұз бұғазын ашуға дәрменсіз екенін мойындауы. Сондықтан ол бұл мақсатты тізімнен сызып тастап, үлкен жеңілісін жасырғысы келеді.
Бесіншіден: Иранда саяси жүйе өзгерді деу тіпті тауықтың күлкісін келтіретін жағдай. Халықаралық сарапшылар айтқандай, тек Трамп сияқты ақымақ қана шәһид болған аятолла Сейіт Әли Хаменеиді аятолла Сейіт Муджтаба Хаменеимен алмастырып, жүйе өзгерді деп жар салуы мүмкін.
Қорытындылай келе, Трамптың бүгінгі сөзінің мәнін былай тұжырымдауға болады:
Бір айдан астам уақытқа созылған соғыс мақсаттарына жете алмағанын ашық мойындады.
Алдағы апталарда ойдан шығарылған жеңісті жариялау үшін насихаттық негіз дайындауда.
Соғыстың маңызды көрсеткіші саналатын Ормұз бұғазын ашуға қауқарсыз екенін білдірді.
Өзін АҚШ-тың бұрынғы соғысқұмарларымен салыстыру арқылы Америка ішіндегі қоғамдық пікірдің өте өткір сынына жауап беруге тырысты, яғни, егер мен жабайы болсам, менен алдыңғылар да дәл сондай немесе одан да бетер жабайы болған деді.












