Иран алғаш рет елінің ішінде Starlink-ті істен шығарды.
Еуразия Тудейдің хабарлауы бойынша Иран еліндегі бейберекеттіктер барысында жерүсті интернетін өшірумен қатар Starlink-ті ауыздықтауға қол жеткізу арқылы цифрлық бақылау теңгерімін өзгертті.
Батыс ақпарат құралдарында жарияланған техникалық материалдар Иран билігі мен спутниктік байланыс қызметтері арасындағы цифрлық текетірестің жаңа кезеңі басталғанын хабарлайды. Осы мәліметтерге сәйкес, Иран алғаш рет ел ішіндегі Starlink спутниктік интернет байланысын мақсатты түрде бөгеуге қол жеткізді.
France 24 телеарнасы Тегеранның жерүсті интернетін жаппай өшіру кезінде Starlink байланысына кедергі жасау үшін озық технологияларды қолданғанын растады. Бұл қадам елдің цифрлық оқшаулануын одан сайын күшейтті. Есептер көрсеткендей, интернетті бұғаттау енді тек ішкі инфрақұрылыммен шектелмей, ғарыштық байланыс саласына да таралған.
The Times of Israel басылымы да осыған ұқсас материал жариялап, Иран билігінің әрекеттері әдеттегі GPS кедергілерінен әлдеқайда асып түсетін шаралар екенін жазды. Бұл дереккөзінің айтуынша, негізгі мақсат — ішкі интернет өшірілген кезде Starlink байланысын істен шығарып, баламалы байланыс жолдарының бірін бұғаттау болған.
Бұл стратегияның бірінші негізі — GPS сигналдарына кедергі жасау. Starlink жерүсті терминалдары антенналарды дәл баптау және спутниктермен байланыс орнату үшін GPS деректеріне сүйенеді. Бұл сигналдар бұзылғанда құрылғылар спутниктік желімен синхрондалу қабілетінен айырылады. Нәтижесінде байланыс тұрақсыз болады немесе мүлдем істен шығады. Осы әдістің өзі жүйенің жұмысын айтарлықтай нашарлатуға жеткілікті.
Дегенмен, кейінгі белгілер Иранның бұл деңгеймен шектелмегенін көрсетеді. Қолда бар дәлелдер тек орналасқан жерді анықтау сигналдарын емес, байланыс сигналдарының өзін нысанаға алатын дәлірек технологиялардың қолданылғанын меңзейді. Яғни, Starlink терминалдары мен спутниктер арасындағы деректер алмасу үшін пайдаланылатын жиіліктердің өзіне соққы берілген.
Егер бұл мәліметтер соңғы инстанцияда расталса, бұл айтарлықтай техникалық ілгерілеу ретінде бағалануы тиіс. Спутниктік интернетке мақсатты түрде кедергі жасау осыған дейін тек санаулы мемлекеттің ғана қолынан келетін күрделі әрі қымбат жұмыс саналатын. Сонымен қатар, бұл өзгеріс Иран билігі үшін цифрлық кеңістікті бақылаудың қаншалықты маңызды екенін және бақылаудың елдің географиялық шекарасынан тыс жерде де қолданылатынын көрсетеді.
Техникалық егжей-тегжейлерді былай қойғанда, бұл қадамның саяси жолдауы анық: цифрлық бұғаттау енді ұлттық желілермен шектелмейді, ол жаһандық инфрақұрылымдарды да қамтиды. Starlink сияқты компаниялар үшін бұл жағдай «Мемлекеттер ғарышты да өз бақылау аймағы ретінде анықтаған кезде еркін интернет қаншалықты төзімді бола алады?» деген негізгі сұрақ туғызады.












