Иран ұзындығы 730 шақырым болатын Чабаһар—Заһедан теміржолының құрылысын аяқтағанын мәлімдеді.
Еуразия Тудейдің хабарлауы бойынша, 2020 жылдан бері жүзеге асырылып келе жатқан жоба Ислам Республикасының 14-ші Үкіметі айқындаған басты бағыттардың бірі өңірлік көлік дәліздерін дамыту стратегиясының бір бөлігі болып табылады.
Өзбекстандық сарапшы Наргиз Омарованың пікірінше, Иранның ұзындығы 730 шақырым болатын Чабаһар-Заһедан теміржолының құрылысын аяқтауы өңірдегі логистикалық балансты түбегейлі өзгертуі мүмкін.
Сарапшы Омарова: «Жаңа теміржол Иранның жалғыз тереңсулы порты Чабаһарға тікелей қатынауға жол ашады. Бұл жобаның іске қосылуы бірнеше елдің геоэкономикалық мүддесіне сай келеді. Әсіресе Үндістан бұған ерекше қызығушылық танытып отыр.
Нью-Дели Чабаһар портының инфрақұрылымына инвестиция салып келеді әрі 2016 жылғы Чабаһар келісімінің қатысушысы болып табылады. Ұзақ мерзімді перспективада бұл бастама Үндістанды Ауғанстан арқылы Орталық Азиямен байланыстыратын көлік жүйесін қалыптастыруға бағытталған. Ал Чабаһар–Заһедан теміржолының құрылысы — стратегиялық мақсатты жүзеге асырудағы негізгі кезеңдердің бірі.
Чабаһар–Заһедан теміржолының іске қосылуы Иранның «Солтүстік–Оңтүстік» халықаралық көлік дәлізіндегі рөлін едәуір күшейтеді.
Жоспар бойынша теміржол желісі Заһеданнан әрі Мешһедке дейін жалғасып, ол жерден Қазақстан мен Өзбекстан бағыттарына тармақтар шығаруға мүмкіндік бар.
Осылайша, Иранның оңтүстігіндегі Чабаһар порты Орталық Азия елдерімен теміржол арқылы байланысып, Парсы шығанағы мен Еуразия арасындағы жүк тасымалының жаңа күретамырына айналуы мүмкін.
Чабаһар–Заһедан–Мешһед теміржол желісінің қалыптасуы Иранның тағы бір стратегиялық жобасы Хаф–Һерат теміржолын дамытуға да жол ашада.
Ауғанстанға шығатын бұл бағыт қазірдің өзінде халықаралық жүк тасымалы үшін белсенді түрде пайдаланылып келеді. Мәселен, 2025–2026 жылдары бұл желі арқылы 640 мың тоннадан астам жүк тасымалданып, көрсеткіш бірнеше есе өскен. Ауғанстан мен Пәкістан шекарасындағы шиеленіс жағдайында Кабул бұл бағытты әлемдік нарықтармен байланыстыратын басты көлік арнасы ретінде қарастырады.
Сонымен қатар Иран компанияларының қатысуымен Ауғанстан үкіметі Һераттан Мазари-Шарифке дейін теміржол салуды жоспарлап отыр. Бұл жоба жүзеге асқан жағдайда Иранға, Парсы шығанағы елдеріне және Түркияға Өзбекстан арқылы кең Еуразия нарығына шығатын қосымша мүмкіндіктер ашылады»,-деді.
Қорыта айтқанда, Чабаһар–Заһедан бағыты жекелеген теміржол жобасы ғана емес, Иранның оңтүстігін Ауғанстан және Орталық Азиямен тығыз байланыстыратын ауқымды көлік желісінің негізіне айналып отыр. Бұл бастама елге Чабаһар портын Еуразияның ішкі аймақтарымен ұштастырып қана қоймай, «Солтүстік–Оңтүстік» дәлізіндегі транзиттік әлеуетін түбегейлі арттыруға мүмкіндік береді.












