Ислам революциясының Сақшылар корпусының ескертуінен кейін Ормұздағы Оман бағыты кемелерден босап қалды.
Еуразия Бүгіннің «Әл-Жазира» телеарнасына сілтеме жасап хабарлауы бойынша Ормұз бұғазын айналып өтуге арналған Оман жаңа дәлізі таныстырылғаннан бір апта өткен соң навигациялық мәліметтер Иран Қарулы күштерінің ескертуінен кейін бұл бағыттың іс жүзінде қаңырап бос қалғанын, кемелер қауіпсіз өту үшін Иран бағытын таңдағанын көрсетіп отыр.
Навигациялық мәліметтерге сәйкес, Ормұз бұғазы арқылы өтетін кемелердің қозғалыс үлгісінде түбегейлі өзгеріс болды.
Оман мемлекеті шамамен бір апта бұрын БҰҰ-мен үйлестіріп, кемелердің қауіпсіз өтуі үшін жаңа дәліз ретінде ұсынған бағыттағы қозғалыс қазіргі уақытта толық дерлік тоқтаған.
«MarineTraffic» навигациялық платформасының бақылау мәліметтері бойынша, дүйсенбі күні Мусандам түбегінің жиегіндегі Оман бағытымен бар болғаны үш кеме ғана өткен.
Бүгін тіркелген жалпы 11 кеменің 8-і Ислам Республикасы белгілеген Қешм аралының оңтүстігіндегі Иран бағытымен жүзіп өткен.
Иран бағытын пайдаланған кемелердің қатарында екі мұнай танкері, сұйылтылған газ тасымалдаушы екі кеме және жүк пен контейнер тасымалдаушы жеті кеме бар. Иранның ескертулеріне қарамастан Оман бағытымен өткен кемелердің ішінде Қытайдың Янбу портынан Сауд Арабиясының Әл-Джубайл айлағына қарай бет алған Сауд Арабиясының «Әл-Мухаббуба» мұнай танкері болғанымен бұл жағдайлар сирек саналады.
«Әл-Жазира» желісінің мониторинг бөлімінің мәліметінше, 24 маусымда Оман бағыты жарияланғаннан бастап жуырдағы өзгеріске дейін бұл бағытпен кем дегенде 120 кеме өткен. Алайда, қазір жағдай түбегейлі өзгерген сияқты көрінеді.
Бұл бетбұрыстың басты себебін өткен аптадағы оқиғалардан іздеу керек. Біріншіден, Иран Ислам Республикасы жаңа Оман бағыты Тегеранмен келісілмей белгіленгенін анық мәлімдеп, бұл қадамның қабылданбайтынын айтып, қауіпті деп сипаттады.
Иранның Айлақтар және теңіз навигациясы ұйымы 25 маусымда жасаған мәлімдемесінде осы ұйым бекіткен бағыттардан тыс кез келген қозғалыс қауіпсіз өту кепілдігіне кірмейтіндігімен қатар сақтандыру полисі мен тиісті жауапкершіліктен босайтынын баса айтты.
Бұл мәлімдеме Иранға телінген тағы екі кемеге қарсы оқиғалардан кейін өзінің іс жүзіндегі пәрменділігі мен тиімділігін дәлелдеді.
Бұл өзгерістің басты дәлелі ретінде екі күн бұрын Катардың құны 2 миллион 11 мың баррель мұнайын тасымалдаған «Кико» танкерінің нысанаға алынуын айтуға болады. Осы оқиғадан кейін ғана қозғалыс үлгісі толығымен өзгерді. Навигациялық мәліметтер көрсеткендей, сол күні Доха уақытымен күндізгі сағат 12-ден келесі күні таңертеңге дейін Оман бағыты мүлдем бос болып, кемелер өздерінің амандығы мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін аймақтағы басты күш — Иран Ислам Республикасы белгілеген бағытпен жүруді жөн көрген.
Бұл оқиғалар Иран Сыртқы істер министрінің орынбасары мен Оман Сыртқы істер жөніндегі мемлекеттік министрінің қатысуымен Маскатта өтіп жатқан Ормұз бірлескен комитетінің алғашқы отырысы аясында өршіп тұр.
Тегеран бұған дейін келіссөздерде Ормұз бұғазындағы теңіз қызметтерін басқарудың Иранның құқықтық және егемендік ұстанымдарын қамтитын шеңберлі жүйесін әзірлеуге ұмтылатынын мәлімдеген болатын. Сондықтан, жергілікті жердегі осы өзгерістер Иранның келіссөздердегі позициясын нығайтуға негіз болатын сыңайлы.
Ауқымды деңгейде қарасақ, бұл оқиғалар Вашингтон-Тегеран өзара түсіністік меморандумының 12-ші күні және қақтығыстар басталғаннан кейін 122 күн өткенде орын алып отыр.
«Axios» веб-сайты АҚШ жауапыт тұлғаларына сілтеме жасап, Иранға қарсы барлық әскери әрекетті тоқтату туралы шешім қабылданғанын алға тартты.
«NewsNation» тілшісі Роберт Шерман «X» әлеуметтік желісіндегі парақшасында: «Келіссөздерден хабардар дипломаттың маған айтуынша, ертең сейсенбіде Стив Виткофф пен Джаред Кушнер Дохада Катар Премьер-министрімен және басқа да лауазымды тұлғалармен кездесіп, Иранмен келіссөздерді талқылайды.
Ертең, сәрсенбіде АҚШ пен Иранның техникалық топтары Катар және Пәкістан делдалдарымен жеке-жеке кездеседі», — деп жазды.












