Eurasiatoday
Суббота, 21 ноября, 2026
KG | RU | KZ
  • Басты бет
  • Саясат
  • Экономика
  • Қоғам
  • Орталық Азия
    • Қырғызстан
    • Қазақстан
    • Өзбекстан
    • Тәжікстан
    • Түркіменстан
  • Әлем
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыс Азия
    • Россия
  • Мәдениет
  • Туризм
  • Ғылым
  • Дiн
  • Спорт
  • Біз туралы
No Result
View All Result
  • Басты бет
  • Саясат
  • Экономика
  • Қоғам
  • Орталық Азия
    • Қырғызстан
    • Қазақстан
    • Өзбекстан
    • Тәжікстан
    • Түркіменстан
  • Әлем
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыс Азия
    • Россия
  • Мәдениет
  • Туризм
  • Ғылым
  • Дiн
  • Спорт
  • Біз туралы
No Result
View All Result
Eurasiatoday
KG | RU | KZ
No Result
View All Result

Арақчи: Иранның шарттары қабылданған жағдайда Ормұз бұғазы ашылады

  • ТОП жаңалықтар
  • 26 сентября, 2026 17:42

Loading

Иран Сыртқы істер министрі Нью-Йорктегі баспасөз мәслихатында АҚШ Иранның талаптарын қабылдаған жағдайда Ормұз бұғазын ашуға арналған жеті күндік жоспарды қоса алғанда, бірқатар мәселеге тоқталды.

Иран Сыртқы істер министрі БҰҰ-дағы баспасөз мәслихатында Тегеранның Ормұз бұғазын ашуға бағытталған жеті күндік жоспарын түсіндірді. Оның айтуынша, жоспар АҚШ оны қабылдаған сәттен бастап іске асырыла бастайды. Иран талап еткен шаралар орындалған жағдайда, бұғазды ашу процесі 4-5 күн ішінде аяқталып, алтыншы күні теңіз қатынасы қайта жанданады. Ал жетінші күні АҚШ түпкілікті келісімге қол жеткізу мақсатында келіссөздер процесіне кіріседі.

АҚШ-тың агрессиясы және үздіксіз заңсыз әрекеттері

Тақырыпқа орай:

Сақшылар корпусы Бас қолбасшының географиялық шектеусіз бұйрығын орындауға толық дайын

Сақшылар корпусы Бас қолбасшының географиялық шектеусіз бұйрығын орындауға толық дайын

20.11.2026

Арақчи БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің жанындағы БАҚ өкілдеріне арналған баспасөз мәслихатында Иран Ислам Республикасының халықаралық құқыққа, БҰҰ Жарғысына және дипломатия қағидаттарына адалдығын тағы растады. Оның айтуынша, бұл ұстаным «Ортақ қадам» жан-жақты іс-қимыл жоспарына қол жеткізуге жеткізген келіссөздер барысында, оны іске асыру кезінде және Иранның соңғы екі жылдағы дипломатиялық күш-жігерінен айқын көрінді.

Оның айтуынша, Иран АҚШ пен Израиль режимінің агрессиялық әрекеттеріне тап болған кезде де АҚШ басқа жолды таңдады: агрессияға, қоқан-лоққыға, террорға, экономикалық соғысқа және халықаралық құқық пен БҰҰ Жарғысын ашық елемеуге жүгінді.

Арақчи АҚШ пен Израиль режимінің Иранға қарсы агрессиясы салдарынан 5 мыңнан астам адамның қаза тапқанын, олардың арасында жүздеген әйел мен балалар бар екенін айтты. Сондай-ақ ол Иран Ислам Республикасының Жоғарғы Көшбасшысын және бірқатар жоғары лауазымды саяси әрі әскери тұлғаларды өлтіру сұмдық қылмыс әрі халықаралық құқықты өрескел бұзу екенін атап айтты.

«Тұрғын аудандар, мектептер, ауруханалар, энергетикалық нысандар, спорттық және мәдени орындар, көлік инфрақұрылымы және басқа да азаматтық нысандар шабуылға ұшырады. Минабта 168-ден астам оқушы мен мұғалімнің қаза табуы, Ламерд спорт кешеніне кассеталық бомбалардың тасталуы, Кеш қаласындағы тұрғын үйлердің екі тонналық бомбалармен атқылануы және Сириктегі үйлену тойына зымыранмен соққы жасалуы — құжатталған шабуылдардың кейбірі ғана», — деді ол.

Осы мәселелерге тоқталған Арақчи: «Соған қарамастан, АҚШ Президенті Израиль режимінің Премьер-министрімен бірге Бас Ассамблея мінберінен шындықты бұрмалап, зардап шегуші мен басқыншының рөлін алмастырып көрсетуге тырысты. АҚШ пен Израиль режимі Иран халқына қарсы әрекеттерін ақтай алмайды», — деді.

Иран Сыртқы істер министрі журналистерге АҚШ қазіргі уақытта экономикалық шектеулерді ұжымдық жазалау және саяси қысым көрсету құралына айналдырғанын айтты. Оның сөзінше, бұл ел Иран халқына қасақана ауыр әрі болжамды зиян келтіріп, олардың негізгі құқықтарын, соның ішінде өмір сүру, денсаулық сақтау, дәрі-дәрмек пен азық-түлікке қол жеткізу құқықтарын тікелей бұзып отыр.

«Бұл — дипломатия емес, мәжбүрлеу және экономикалық терроризм. Бұл әрекеттер Халықаралық соттың 2018 жылғы 3 қазанда шығарған міндетті уақытша шараларын ашық әрі тікелей бұзу болып табылады», — деді ол.

Иранның бейбіт ядролық бағдарламасы

Арақчи Иранның ядролық бағдарламасына қатысты жаңа айыптаулардың саяси астары бар екенін және олардың техникалық әрі құқықтық бағалаулардың орнын баса алмайтынын айтып: «Иран ядролық қаруға қол жеткізу қарсаңында тұр» деген уәж — өтірік» деді.

Ол бұл уәжді алғаш рет 2003 жылы Израиль көтергенін, ал АҚШ пен Еуропа елдері содан бері оны қайталап келе жатқанын айтты. Иран 1970 жылдан бері Ядролық қаруды таратпау туралы шарттың (NPT) жауапты мүшесі ретінде әрекет етіп келеді. Сондай-ақ ол ондаған жыл бойы МАГАТЭ-нің ауқымды бақылауында болды. АҚШ бір жағынан «ядролық қаруды таратпау жүйесін қорғаймыз» деп мәлімдей отырып, екінші жағынан МАГАТЭ кепілдіктері аясындағы бейбіт ядролық нысандарға соққы бере алмайды. Бұл — оның халықаралық міндеттемелерін айқын бұзу.

Ормұз бұғазындағы және оның төңірегіндегі жағдай

Иран Сыртқы істер министрі Ормұз бұғазына қатысты мәселелерге де тоқталып, Иранның қауіпсіз теңіз қатынасын қамтамасыз етуге адал екенін айтты. Алайда теңіз қауіпсіздігін әскери әрекеттерді күшейту, қоқан-лоққы жасау, қоршауға алу немесе экономикалық қысым көрсету арқылы қалпына келтіру мүмкін емес.

Ол 2026 жылғы 28 ақпанға дейін Ормұз бұғазы ашық болғанын атап айтты. Ормұз бұғазындағы тұрақсыздық пен кеме қатынасының бұзылуы — АҚШ пен Израиль режимінің агрессиялық әрекеттерінің тікелей салдары.

Арақчи сөзін жалғастырып: «Бір елді бомбалап, оны жойып жібереміз деп қорқытып, теңіз қоршауы мен мәжбүрлеу шараларын қолдана отырып, қауіпсіздік пен кеме қатынасы өздігінен қалыпты жағдайға оралады деп күтуге болмайды. Сондай-ақ тату көршілік қағидаттарын елемей, БҰҰ Жарғысы бойынша өздерінің халықаралық міндеттемелерін бұза отырып, өз аумағын, әскери базаларын, әуе кеңістігін, логистикалық және барлау инфрақұрылымын ұсыну арқылы агрессияға жағдай жасаған өңірдегі кейбір елдер де жауапты», — деді.

Исламабад меморандумы және алдағы жол

Иран Сыртқы істер министрі Исламабад меморандумына да тоқталды. Пәкістан мен Катардың ізгі ниетпен жасаған күш-жігерінің арқасында Иран мен АҚШ 17 маусымда Исламабад меморандумына қол қойды. Осы меморандумның бесінші тармағына сәйкес, Иран кемелердің қауіпсіз өтуін қамтамасыз ету үшін қажетті шараларды қабылдауға міндеттенген еді.

Оның айтуынша, Иран бұл міндеттемені орындау және теңіз қатынасын соғысқа дейінгі деңгейге қайтару мақсатында Оман Сұлтанатымен техникалық келіссөздерді бірден бастады. Меморандум іске асырылғаннан кейінгі екі апта ішінде теңіз қатынасы соғысқа дейінгі деңгейдің шамамен 60 пайызына дейін қалпына келтірілді.

Арақчи, алайда, АҚШ-тың кейінгі біржақты әрекеттері мен әскери операциялары меморандумның орындалуын бұзып, оны тоқтатып тастағанын айтты. АҚШ меморандумда қарастырылған дауларды шешу тетігін пайдаланудың орнына әскери агрессияға жүгінді.

Иран дипломатия есігін ашық ұстап отыр. Иран соңғы екі жылда келіссөздерге үнемі әрі адал ниетпен қатысты. Алайда АҚШ әр жолы оған арам пиғылмен жауап беріп, дипломатияның орнына әскери агрессияға жүгінді. Бұл тәжірибе осындай әрекеттердің қайталанбауын қамтамасыз ететін сенімді кепілдіктерсіз келіссөздерді қайта бастауға қатысты терең сенімсіздік қалыптастырды.

Министр Иранның өз ұстанымын айқын білдіргенін атап өтті. Иран Катар арқылы АҚШ-қа арнайы жеті күндік жоспарды жеткізді. Қажетті жағдай жасалған жағдайда, Ормұз бұғазы ашылып, жеті күн ішінде қалыпты теңіз қатынасы қайта жандануы мүмкін.

Иран Сыртқы істер министрі сөзін: «Енді таңдау АҚШ-та. Иран мәжбүрлеуді, қоқан-лоққыны немесе сес көрсетуді қабылдамайды және қысым арқылы өзінің егемендік құқықтарынан бас тартпайды», — деп қорытындылады.

FacebookTwitterWhatsApp
Подпишитесь и получайте новости первыми​
FACEBOOK
INSTAGRAM
YOUTUBE

Ұқсас жаңалықтар

Сақшылар корпусы Бас қолбасшының географиялық шектеусіз бұйрығын орындауға толық дайын

Сақшылар корпусы Бас қолбасшының географиялық шектеусіз бұйрығын орындауға толық дайын

20.11.2026
Бақайи: Химиялық қару жасау белгілері бар деген мәлімдеме — ескі тәсілдің қайталануы

Бақайи: Химиялық қару жасау белгілері бар деген мәлімдеме — ескі тәсілдің қайталануы

20.11.2026
ҰҚШҰ  — БҰҰ-ның лаңкестікпен күрестегі маңызды стратегиялық серіктесі

ҰҚШҰ  — БҰҰ-ның лаңкестікпен күрестегі маңызды стратегиялық серіктесі

20.11.2026
Трамп Иранға қарсы соғыс ашуға асықпайтынын мәлімдеді

Трамп Иранға қарсы соғыс ашуға асықпайтынын мәлімдеді

20.11.2026
Демократ сенатор Адам Шифф АҚШ-тың қаржы шығыны артқанын мәлімдеді

Демократ сенатор Адам Шифф АҚШ-тың қаржы шығыны артқанын мәлімдеді

20.11.2026
БҰҰ Халықаралық соты Мьянманы рохинджа халқына қарсы геноцид жасады деп таныды

БҰҰ Халықаралық соты Мьянманы рохинджа халқына қарсы геноцид жасады деп таныды

20.11.2026
Батыс Ресей, Қытай және АҚШ көшбасшыларының саммитіне баға берді

Батыс Ресей, Қытай және АҚШ көшбасшыларының саммитіне баға берді

20.11.2026
Сомали билігі БАӘ елшісінен ел аумағынан кетуді сұрады

Сомали билігі БАӘ елшісінен ел аумағынан кетуді сұрады

20.11.2026
15 елдің СІМ басшылары Израильдің қоныстану саясатына қарсы санкцияларды құптады

15 елдің СІМ басшылары Израильдің қоныстану саясатына қарсы санкцияларды құптады

20.11.2026

Басты жаңалықтар

Бақайи: Химиялық қару жасау белгілері бар деген мәлімдеме — ескі тәсілдің қайталануы

Бақайи: Химиялық қару жасау белгілері бар деген мәлімдеме — ескі тәсілдің қайталануы

20.11.2026
Трамп Иранға қарсы соғыс ашуға асықпайтынын мәлімдеді

Трамп Иранға қарсы соғыс ашуға асықпайтынын мәлімдеді

20.11.2026
БҰҰ Халықаралық соты Мьянманы рохинджа халқына қарсы геноцид жасады деп таныды

БҰҰ Халықаралық соты Мьянманы рохинджа халқына қарсы геноцид жасады деп таныды

20.11.2026
Батыс Ресей, Қытай және АҚШ көшбасшыларының саммитіне баға берді

Батыс Ресей, Қытай және АҚШ көшбасшыларының саммитіне баға берді

20.11.2026
Сомали билігі БАӘ елшісінен ел аумағынан кетуді сұрады

Сомали билігі БАӘ елшісінен ел аумағынан кетуді сұрады

20.11.2026
15 елдің СІМ басшылары Израильдің қоныстану саясатына қарсы санкцияларды құптады

15 елдің СІМ басшылары Израильдің қоныстану саясатына қарсы санкцияларды құптады

20.11.2026

Валюта бағамы

Экономика

Демократ сенатор Адам Шифф АҚШ-тың қаржы шығыны артқанын мәлімдеді

Демократ сенатор Адам Шифф АҚШ-тың қаржы шығыны артқанын мәлімдеді

20.11.2026
БҰҰ Халықаралық соты Мьянманы рохинджа халқына қарсы геноцид жасады деп таныды

БҰҰ Халықаралық соты Мьянманы рохинджа халқына қарсы геноцид жасады деп таныды

20.11.2026
15 елдің СІМ басшылары Израильдің қоныстану саясатына қарсы санкцияларды құптады

15 елдің СІМ басшылары Израильдің қоныстану саясатына қарсы санкцияларды құптады

20.11.2026
Қытай Иранға қатысты біржақты санкцияларды дереу жоюға шақырды

Қытай Иранға қатысты біржақты санкцияларды дереу жоюға шақырды

19.11.2026
Орталық Азия Парсы шығанағына қалай жол ашады?

Орталық Азия Парсы шығанағына қалай жол ашады?

19.11.2026
Пентагон қаражатты орынсыз жұмсау арқылы қауіпсіздікке нұқсан келтіруде

Пентагон қаражатты орынсыз жұмсау арқылы қауіпсіздікке нұқсан келтіруде

19.11.2026

Eurasia Today

Біздің серіктестер

Slide 1
Slide 2
Next Post
Иран Ормұз бұғазында АҚШ-тың REMUS 600 суасты аппаратын қолға түсірді

Иран Ормұз бұғазында АҚШ-тың REMUS 600 суасты аппаратын қолға түсірді

  • Басты бет
  • Саясат
  • Экономика
  • Қоғам
  • Әлем
  • Мәдениет
  • Орталық Азия
  • Ғылым
  • Туризм
  • Дiн
  • Спорт
  • Сурет
  • Бейне
© 2023 Eurasiatoday.
Барлық құқықтар сақталған.
Сайттың ескі нұсқасы

«EURASIA TODAY» сайтындағы материалдарды қайта басып шығару және көшіруге тек дереккөзге сілтеме жасаған жағдайда ғана рұқсат етіледі. Мәтіндік, фото, аудио және бейне материалдарды пайдалану тек авторлық құқық иесінің келісімі арқылы ғана мүмкін болады.

No Result
View All Result
  • Басты бет
  • Саясат
  • Экономика
  • Қоғам
  • Орталық Азия
    • Қырғызстан
    • Қазақстан
    • Өзбекстан
    • Тәжікстан
    • Түркіменстан
  • Әлем
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыс Азия
    • Россия
  • Мәдениет
  • Туризм
  • Ғылым
  • Дiн
  • Спорт
  • Біз туралы

«EURASIA TODAY» сайтындағы материалдарды қайта басып шығару және көшіруге тек дереккөзге сілтеме жасаған жағдайда ғана рұқсат етіледі. Мәтіндік, фото, аудио және бейне материалдарды пайдалану тек авторлық құқық иесінің келісімі арқылы ғана мүмкін болады.