АҚШ мен Израиль Иранға соғыс ашады ма?
Бұл сұраққа қысқа әрі нақты жауап: иә, біздің есептеуіміз бойынша, әскери қақтығыстың болатыны сөзсіз. Иран соғысты болдырмау үшін барлық мүмкіндікті пайдаланды. Алайда дәлелдер кешені дұшпан мен соғысты ұйымдастырушылардың соғысқа деген ниеті бар екенін көрсетеді, тіпті бір қақтығыстан да көп болуы мүмкін. Жағдайға әсер ететін факторлар үнемі өзгеріп тұрғанымен нақты қорытынды мынадай: алдағы апталар мен айларда қақтығыс күтіп тұр.
Уақыт межесі
Соғыстың басталу уақыты екі параметрге байланысты: жаудың нысанаға қол жеткізу мүмкіндігіне және соғыстың бастамасын өз қолына алып, оның ауқымын бақылау қабілетіне. Соғыс нысаналар қолжетімді болған сәтте басталуы мүмкін. Бұл бүгін түнде де, бір аптадан кейін де, бір айдан соң да болуы ықтимал.
Осы аптаның өзінде қақтығыс болу ықтималдығы жоғары, ал апта соңына жақындаған сайын бұл қауіп арта түседі. Екі сайлау арасындағы кезеңде тәуекел аса жоғары. Алдағы үш ай бойы жағдайды әскери операцияларға дайындықты талап ететіндей деңгейде бағалау қажет.
АҚШ, Израиль режимі және тасадағы ойыншылар әскери нұсқаны тағы сынап көру жөнінде жалпы келісімге келген. Уақыт мәселесі Нетаньяхудың сайлауына да байланысты.
Соғыстың сипаты
Жау бір аптадан аз уақытқа созылатын қысқа мерзімді науқанды көздеп отыр. Ол 12 күндік соғысқа ұқсас болуы мүмкін, бірақ бұл жолы АҚШ пен Израиль режимі бірлесіп әрекет етуі ықтимал.
Инфрақұрылымға жасалатын соққылар көбінесе символдық сипатта болып, қоғамда дүрбелең туғызуға және халықтың төзімділігін жоюға бағытталады. Алайда Иранның инфрақұрылымына жаппай соққы беру мүмкін емес. Оған дейін аймақтағы АҚШ инфрақұрылымы, интернет кабельдері, әуежайлар, мұнай ұңғымалары, басшылардың сарайлары, қалалық аумақтар және АҚШ одақтастарының инфрақұрылымы қиратылуы мүмкін.
Соғыстың тұрғын аудандарға дейін ұласуын ықтималдығы жоғары сценарий деп санамаймын. Жаудың операциялық мүмкіндіктері шектеулі.
Негізгі нысаналар:
Басшыларды өлтіру.
Зымырандық және ядролық бағдарламалар.
Әскери бағдарлама.
Ормұз бұғазын бақылауға алу мақсатында оңтүстікте операция жүргізу.
Біз барлық бағытта сәтсіздік болатынын болжап отырмыз. Иранның толық жойылуына қатысты үрей тудыратын риторика шындыққа жанаспайды.
Ядролық қару
Жаудың «қызыл сызығы» жоқ, бірақ ядролық шабуылды нақты жүзеге асырылатын сценарий санамаймын.
Бір немесе екі ядролық қару Иран сияқты алып елдің мәселесін шеше алмайды. Бұл әлемдік деңгейдегі айтылмаған тыйымды бұзады. Радиоактивті ластану бүкіл аймаққа, соның ішінде АҚШ одақтастарына да таралады. Ең маңыздысы — мұндай жағдайда Иран қысқа мерзім ішінде ядролық қару жасап шығаруы мүмкін, ал Израиль режимінің аумағы Гүлстан провинциясындай ғана.
Бұл нұсқа АҚШ-қа халықаралық жеңілістен басқа ешқандай пайда әкелмейді. Ядролық қару туралы әңгімелердің негізгі мақсаты — қоғамды қорқыту және біздің психологиялық төзімділігімізге әсер ету.
Соғыстың нәтижесі
Бұл жолы біз соғыстан айқын әрі қысқа мерзімді жеңіспен шығамыз. Жаудың ұзаққа созылатын соғысты жүргізуге де, жаңа сценарий ұсынуға да қабілеті жоқ.
Бұл жолы бұрынғы соғыстарда жасамаған барлық әрекеттерімізді жүзеге асырамыз. Кең ауқымды жоспарлау жүргізілді, Қарулы күштер бұрынғыдан да жақсы дайындалған.
Негізгі мәселе мынада: жаудың жеңілісін тұрақты нәтижеге айналдыру қажет. Алдыңғы екі соғыста жау жеңілгенімен, қайта оралды. Бұл жолы оның соғыс машинасы мен стратегиялық есеп-қисабының негізін жою керек.
Майдан және когнитивтік соғыс
Майдандағы жағдай толығымен соғыс жағдайына сәйкес келеді: зымыран сынақтары жүргізіліп жатыр, Ормұз бұғазының бақылауы күшейтілді, мұнай бағасы 120 долларға жақындады, мұнай танкерлеріне шабуыл жасалуда.
АҚШ-тың шектеулі соққылары — шымшып алғанмен бірдей. Мұнайды Ормұз бұғазы арқылы бұрынғыдай тасымалдау мүмкін емес.
Иранның стратегиясы — соғыстың алғашқы сағаттарында аса қуатты жазалау соққысын жасап, таңғаларлық операцияны жүзеге асыру. Біз 12 немесе 40 күнге созылатын соғыс сценарийінің қалыптасуын күтіп отырмаймыз.
Бұл соғыстың маңызды бөлігі — когнитивтік соғыс.
Трамп, Нетаньяху және Кац радикалды риторика арқылы қоғамның санасын алдын ала қорқытуға тырысады. Олар «прайминг» әдісін қолданады: адамдарды алдын ала үрейлендіріп, кейінгі әдеттегі соққылардың өзін он есе ауыр етіп қабылдатуды көздейді.
Жау бір әрекет жасап, он есе көп сөйлейді. Біз сол он есе сөзді бойымызға сіңірмеуіміз керек.
Бұқаралық ақпарат құралдарының міндеті — қоғамды дұрыс дайындау. Қорқыныш туғызу да, жаудың риторикасын қайталау да олардың міндетіне жатпайды.
Қорытынды
АҚШ пен Израильдің барлау қауымдастықтарының бір бөлігінде бұл соғыстың нәтижесіне қатысты күмән бар. Республикашылдардың жағдайы нашар, ал Трамптың танымалдығы төмен.
«Нетаньяху Трампты соғысқа итермелеп отыр» деген тұжырым нақты деректерге сәйкес келмейді.
Біздің міндетіміз — жауынгерлеріміз үшін дұға ету, санамыздың айқындығын сақтау, бірлік пен бауырластықты нығайту және толық дайын болу.
Жер мен аспан, теңіз жаудың бақылауында болуы мүмкін, бірақ жеңіс — Алла кіммен болса, соның жағында.
Меһди Мохаммади












