Eurasiatoday
Воскресенье, 22 ноября, 2026
KG | RU | KZ
  • Басты бет
  • Саясат
  • Экономика
  • Қоғам
  • Орталық Азия
    • Қырғызстан
    • Қазақстан
    • Өзбекстан
    • Тәжікстан
    • Түркіменстан
  • Әлем
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыс Азия
    • Россия
  • Мәдениет
  • Туризм
  • Ғылым
  • Дiн
  • Спорт
  • Біз туралы
No Result
View All Result
  • Басты бет
  • Саясат
  • Экономика
  • Қоғам
  • Орталық Азия
    • Қырғызстан
    • Қазақстан
    • Өзбекстан
    • Тәжікстан
    • Түркіменстан
  • Әлем
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыс Азия
    • Россия
  • Мәдениет
  • Туризм
  • Ғылым
  • Дiн
  • Спорт
  • Біз туралы
No Result
View All Result
Eurasiatoday
KG | RU | KZ
No Result
View All Result

Аятолла Әли Хаменеидің мұрасы — ислам әлемін біріктірудің доктринасы

  • Басты жаңалықтар, Батыс Азия, Қоғам
  • 5 июля, 2026 09:47

Loading

Шәһид аятолла Әли Хаменеидің геосаяси стратегиясының өзегі әрдайым ислам бірлігі тұжырымдамасы болды.

Еуразия Тудейдің хабарлауы бойынша, Иранның шәһид Жоғарғы көшбасшысы жас кезінен сүннит ғалымдары мен ойшылдарының еңбектерін аударып, олардың мұрасын сүнниттер мен шиіттерге ортақ құндылық деп санады.

Раби әл-әууәл айының 12-17 аралығын «Бірлік апталығы» деп жариялаған Ислам Республикасы негізін қалаушының бағытын жалғастыра отырып, Хаменеи бұл тұжырымдаманы практикалық геосаясат деңгейіне көтерді.

Тақырыпқа орай:

Наим Қасем: АҚШ пен Израиль Иранға қарсы соғыстарда жеңіліске ұшырады

Наим Қасем: АҚШ пен Израиль Иранға қарсы соғыстарда жеңіліске ұшырады

31.08.2026

Хаменеидің тікелей нұсқауымен 1990 жылдың қазан айында сүнниттер, шиіттер және ибадилер арасындағы диалогқа арналған институционалдық платформа «Ислам мазхабтарын жақындастырудың бүкіләлемдік форумы» құрылды. Содан бері бұл форум жыл сайын Тегеранда бүкіл мұсылман әлемінің ғалымдарын жинап келеді. Сүнниттермен қарым-қатынастың доктриналық негізі алғаш рет 2010 жылдың қыркүйегінде жарияланып, 2016 жылы қайта расталған тарихи пәтуамен бекітілді.

Иран көшбасшысының ресми порталында жарық көрген құжатта «Сүннит бауырлар қадірлейтін тұлғалар мен символдарды қорлауға тыйым салынады» деп көрсетіліп, Пайғамбардың сахабалары мен мүміндердің анасы Айшаны сынауға үзілді-кесілді шектеу қойылды.

Бұл қадам арқылы Тегеран шынайы шиіт теологиясын радикалды ағымдардан бөліп алып, көзқарас қайшылықтары саяси бауырластыққа кедергі болмауы тиіс екенін дәлелдеді.

Хаменеи мазхабаралық араздықты қоздыру тек батыс державаларының мүддесіне қызмет ететінін және үмбетті бөлшектеу олардың басты құралы екенін жүйелі түрде ескертіп отырды.

Шәһид Әли Хаменеи 2025 жылдың мамыр айында Таяу Шығыстағы жағдай туралы: «Егер мұсылман үмбеті бірлікте болғанда, Ғаза мен Палестинада мұндай қайғылы оқиғалар орын алмас еді», — деп ашық мәлімдеді.
Халықаралық аренада бұл доктрина сүнниттік Палестинаның қарсыласу қозғалысын қолдаудан көрініс тапты. Мазхабтық тиесілілікке басымдық бермей, Хаменеи Палестинаны қорғауды бүкіл үмбеттің ортақ парызы әрі тарихи келіспеушіліктерді жоя алатын күш ретінде қарастырды.

Хаменеи Мысырда Мұхаммед Мүрсидің билікке келуін де құптап, бұдан жаһандық «ислам оянуының» нышанын көрді. Осы оқиғадан кейін Каир мен Тегеран арасындағы 1980 жылы үзілген қарым-қатынас қайта қалпына келтірілді. Хаменеидің исламдағы ибадилік мектепке деген көзқарасы терең құрмет және прагматизммен ерекшеленді. Оның 1990 жылы Иранда өткен форум аясында ибадилік бағытты тең құқылы исламдық мектеп ретінде тануы ибадилер мен шиіттер арасындағы араздық тарихына нүкте қойып, теологиялық татуласудың бұрын-соңды болмаған үлгісіне айналды.

Хаменеи Маскаттың бейтараптық пен әділ делдалдыққа негізделген ибадилік дәстүріне сүйенетін бітімгерлік рөлін жоғары бағалады. Маскат та Иран мен араб әлемі арасындағы диалог көпірі ретінде тиімділігін дәлелдеді. 2023 жылдың мамыр айында Сұлтан Хайсам бен Тариқты қабылдаған ирандық көшбасшы Оман дипломатиясына деген сенімін ерекше атап өтті. Конфессияаралық диалогты дамытуда Оманның Бас мүфтиі шейх Ахмад әл-Халилидің тұлғасы ерекше орын алады.

Оның Тегеранда өткен Халықаралық ислам бірлігі конференциясы аясында аятолла Хаменеимен жеке кездесуі ибадилер мен шиіттер арасындағы тарихи алшақтықты еңсеру жолындағы маңызды қадам болды. Бұл кездесудің символдық мәні зор. Себебі, ибадилер әлемінің рухани жетекшісін Иран көшбасшысының жоғары деңгейде қабылдауы мазхабтық қайшылықтардан жоғары тұрып, өзара құрмет пен ынтымақтастыққа ұмтылудың айқын үлгісін көрсетті.

Шейх әл-Халили аятолла Әли Хаменеидің қазасына байланысты көңіл айту мәлімдемесінде: «Хаменеи бұл дүниеден намыс майданындағы табанды күресі арқылы өтті. Ол Палестина құқығын әрдайым қорғап келген тұлға еді», -деді.

Осылайша, Әли Хаменеидің риторикасы мен іс-әрекеттері оның қатаң, прагматикалық әрі жүйелі стратегияға сүйенгенін көрсетеді. Ол Тақриб идеясын мұсылман әлемін біріктірудің «жұмсақ күш» құралы ретінде тиімді пайдалана білді.

Күпірлікпен айыптауға тыйым салу, сүнниттік құндылықтарды қадірлеу, ибадилер мазхабын ресми тану және империализмге қарсы қозғалыстарды қолдау Тегеран үшін ислам бірлігі кез келген догматикалық шеңберден жоғары тұрғанын айғақтайды.

Бұл тәсіл мазхабаралық диалогтың берік негізін қалап, ислам әлемінің болашақ сәулетін айқындайтын маңызды мұраға айналды.

FacebookTwitterWhatsApp
Tags: Әли ХаменеиГеосаясиИслам әлеміСтратегия
Подпишитесь и получайте новости первыми​
FACEBOOK
INSTAGRAM
YOUTUBE

Ұқсас жаңалықтар

Наим Қасем: АҚШ пен Израиль Иранға қарсы соғыстарда жеңіліске ұшырады

Наим Қасем: АҚШ пен Израиль Иранға қарсы соғыстарда жеңіліске ұшырады

31.08.2026
Трамптың Иранға сес көрсетуі АҚШ-ның әлсіздігін әшкереледі

Трамптың Иранға сес көрсетуі АҚШ-ның әлсіздігін әшкереледі

24.07.2026
Әли Хаменеи ұстанымының басты қағидалары — тәуелсіздік пен ұлттық бірегейлікті қорғау

Әли Хаменеи ұстанымының басты қағидалары — тәуелсіздік пен ұлттық бірегейлікті қорғау

18.07.2026
Кермани: Хаменеиді өлтіруді жоспарлағандар қатаң жазалануы тиіс

Кермани: Хаменеиді өлтіруді жоспарлағандар қатаң жазалануы тиіс

16.07.2026
Жұмылған жұдырық Иран бірлігінің мәңгілік символына айналды  

Жұмылған жұдырық Иран бірлігінің мәңгілік символына айналды  

15.07.2026
Иранның ядролық бағдарламасы Хаменеидің стратегиялық нұсқауларына негізделген

Иранның ядролық бағдарламасы Хаменеидің стратегиялық нұсқауларына негізделген

09.07.2026
Экономика мәселесін шешу Хаменеи саясатының басты бағыты болды

Экономика мәселесін шешу Хаменеи саясатының басты бағыты болды

07.07.2026
Мария Кича: Иран бүкіл әлемге абырой мен қадір-қасиетті танытты

Мария Кича: Иран бүкіл әлемге абырой мен қадір-қасиетті танытты

07.07.2026
Бүгін Тегеранда шәһид көшбасшымен ауқымды қоштасу рәсімі өтті

Бүгін Тегеранда шәһид көшбасшымен ауқымды қоштасу рәсімі өтті

07.07.2026

Басты жаңалықтар

Тәжікстан мен Иран су үнемдеу технологияларын енгізу перспективаларын талқылады

Тәжікстан мен Иран су үнемдеу технологияларын енгізу перспективаларын талқылады

21.11.2026
Шэньчжэньдегі АТЭС саммитіндегі жетекші державалар көшбасшыларының кездесуі әлемнің назарын аударды

Шэньчжэньдегі АТЭС саммитіндегі жетекші державалар көшбасшыларының кездесуі әлемнің назарын аударды

21.11.2026
Бақайи: Химиялық қару жасау белгілері бар деген мәлімдеме — ескі тәсілдің қайталануы

Бақайи: Химиялық қару жасау белгілері бар деген мәлімдеме — ескі тәсілдің қайталануы

20.11.2026
Трамп Иранға қарсы соғыс ашуға асықпайтынын мәлімдеді

Трамп Иранға қарсы соғыс ашуға асықпайтынын мәлімдеді

20.11.2026
БҰҰ Халықаралық соты Мьянманы рохинджа халқына қарсы геноцид жасады деп таныды

БҰҰ Халықаралық соты Мьянманы рохинджа халқына қарсы геноцид жасады деп таныды

20.11.2026
Батыс Ресей, Қытай және АҚШ көшбасшыларының саммитіне баға берді

Батыс Ресей, Қытай және АҚШ көшбасшыларының саммитіне баға берді

20.11.2026

Валюта бағамы

Экономика

Йемен Сауд Арабиясының порттарына шабуыл жасай алады

Йемен Сауд Арабиясының порттарына шабуыл жасай алады

21.11.2026
Тәжікстан мен Иран су үнемдеу технологияларын енгізу перспективаларын талқылады

Тәжікстан мен Иран су үнемдеу технологияларын енгізу перспективаларын талқылады

21.11.2026
АҚШ Сингапур мен Малайзияға Иранға салынған санкцияларға қатысты ескерту жасады

АҚШ Сингапур мен Малайзияға Иранға салынған санкцияларға қатысты ескерту жасады

21.11.2026
Язан Абуши: Израиль табиғатты қорғау сылтауымен саясат жүргізіп отыр

Язан Абуши: Израиль табиғатты қорғау сылтауымен саясат жүргізіп отыр

21.11.2026
Демократ сенатор Адам Шифф АҚШ-тың қаржы шығыны артқанын мәлімдеді

Демократ сенатор Адам Шифф АҚШ-тың қаржы шығыны артқанын мәлімдеді

20.11.2026
БҰҰ Халықаралық соты Мьянманы рохинджа халқына қарсы геноцид жасады деп таныды

БҰҰ Халықаралық соты Мьянманы рохинджа халқына қарсы геноцид жасады деп таныды

20.11.2026

Eurasia Today

Біздің серіктестер

Slide 1
Slide 2
Next Post
Иран Хаменеиді жерлеу рәсіміне келген қонақтарға Құран аяттары арқылы үндеу жолдады

Иран Хаменеиді жерлеу рәсіміне келген қонақтарға Құран аяттары арқылы үндеу жолдады

  • Басты бет
  • Саясат
  • Экономика
  • Қоғам
  • Әлем
  • Мәдениет
  • Орталық Азия
  • Ғылым
  • Туризм
  • Дiн
  • Спорт
  • Сурет
  • Бейне
© 2023 Eurasiatoday.
Барлық құқықтар сақталған.
Сайттың ескі нұсқасы

«EURASIA TODAY» сайтындағы материалдарды қайта басып шығару және көшіруге тек дереккөзге сілтеме жасаған жағдайда ғана рұқсат етіледі. Мәтіндік, фото, аудио және бейне материалдарды пайдалану тек авторлық құқық иесінің келісімі арқылы ғана мүмкін болады.

No Result
View All Result
  • Басты бет
  • Саясат
  • Экономика
  • Қоғам
  • Орталық Азия
    • Қырғызстан
    • Қазақстан
    • Өзбекстан
    • Тәжікстан
    • Түркіменстан
  • Әлем
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыс Азия
    • Россия
  • Мәдениет
  • Туризм
  • Ғылым
  • Дiн
  • Спорт
  • Біз туралы

«EURASIA TODAY» сайтындағы материалдарды қайта басып шығару және көшіруге тек дереккөзге сілтеме жасаған жағдайда ғана рұқсат етіледі. Мәтіндік, фото, аудио және бейне материалдарды пайдалану тек авторлық құқық иесінің келісімі арқылы ғана мүмкін болады.