Ормұз бұғазы әлі де Американың жанды жері болып тұрғанда жағдайда АҚШ-тың осы бұғазға шабуыл жасау үшін жаһандық коалиция құру әрекеті де сәтсіз аяқталды.
Еуразия Тудейдің хабарлауы бойынша бұл туралы Сейед Ахмад Мусави Мобаллеқ мәлімдеді.
Иранның қатты отынды зымырандарын («Седжил» зымыраны), сондай-ақ кассеталық зымырандарын қолдануы Израильге әскери қысымның жаңа деңгейін көрсетіп, Израиль тұрғындары уақытының көп бөлігін бомбадан қорғанатын орындарда өткізуіне себеп болды.
Иран зымырандарының Америка мен Израиль нысаналарына тигені туралы жаңалықтарға кең көлемде цензура жасалып жатқанына қарамастан, қирау деңгейінің жоғары болғаны соншалықты осы екі ел шабуылдар туралы барлық видеоның таралуына кедергі келтіре алмай отыр.
Парсы шығанағындағы араб елдеріндегі АҚШ базалары айтарлықтай зардап шекті, ал америкалық авиатасығыштар Ормұз бұғазына кірудің қауіпсіздік тәуекелдерін көтере алмайтынын көрсетті. Бірақ мұның бәрі Америка мен Израильдің Иранға шабуыл жасау арқылы өздері тауып алған қиындықтарының бір бөлігі ғана.
Ормұз бұғазы әлі де Американың жанды жері болып қала береді және АҚШ-тың Ормұз бұғазына шабуыл жасау үшін жаһандық коалиция құру әрекеті де сәтсіз аяқталды. Әлем елдері Иранның Ормұз бұғазын ұзақ уақыт бойы оңай жауып тастай алатынын жақсы түсінеді. Бұл жағдайдың салдары тек энергия бағасының көтерілуімен және энергияға тәуелді елдердегі экономикалық рецессиямен ғана шектелмейді.
Ормұз бұғазы арқылы мұнай өндіру мен экспорттаудың тоқтауы әлемдік бағаны күрт көтергенімен, бұл жер әлемге карбамид және мұнай-химия өнімдері сияқты басқа да маңызды материалдарды экспорттайтын орын болып табылады. Көктем қарсаңында және ауыл шаруашылығы маусымының басталуында минералды тыңайтқыштар өндіруге қажетті карбамидтің экспортталмауы келесі жылы ауыл шаруашылығы өнімдерінің көп бөлігін өндіруде іркіліс тудыруы мүмкін.
Ормұз бұғазы жабық тұрғанда нарық басқа өндірушілерді табуға тырысқанымен, уақыттың тығыздығына байланысты бұл әрекеттің сәтті болуы екіталай. Соның салдарынан жақын болашақта өсімдік шаруашылығы мен азық-түлік өнімдерінің бір бөлігі айтарлықтай дағдарысқа ұшырайды.
Әлем үшін маңызды тағы бір мәселе — әлемдік ірі компаниялардың, әсіресе технология саласында, Парсы шығанағы елдеріне жүздеген миллиард доллар инвестиция салғанында. Мысалы, Сауд Арабиясы мен Әмірліктердегі деректер орталықтары, AI жобалары және «ақылды қалалар» инвестициялардың бір бөлігі ғана. Аймақтың қауіпсіз болмауы араб елдерінің мұнай табысын шектеп, оларды тығырыққа тіреумен қатар, батыстың ірі компанияларын да кең көлемді қиындықтарға, тіпті кейбірінің банкротқа ұшырауына әкелуі әбден мүмкін. Егер бұл жағдай орын алса, Батыс экономикасы оған төтеп бере алмайды.
Батыс және араб елдерінде Ормұз бұғазы дағдарысын шешудің тағы бір жолы бар: ол — барлық қажетті өнімді құрлық арқылы Сауд Арабиясының батысына жеткізіп, Қызыл теңіз арқылы Баб-эль-Мандеб бұғазына (оны Йемендегі хуситтер қатты бақылай алады) немесе Суэц каналына бару. Бірақ мәселе мынада: ол бағытта өнімнің мұндай көлемін тасымалдау мүмкін болған күннің өзінде Суэц каналының оны өткізуге қауқары жетпейді, ал Баб-эль-Мандеб бұғазы да Ормұз бұғазы сияқты хуситтердің әрекетінен Иран мен Йеменнің жаулары үшін қауіпті болады.
Энергетикалық дағдарыс, ауыл шаруашылығы дағдарысы және инвестициялық дағдарыс Батыстың алқымынан бірден қысқан мұндай жағдайда ең қисынды іс — Батыс елдерінің Трамп пен ұстамсыз Нетаньяхуды қолдаудың орнына Иранмен келіссөзге келуі. Иранға көптеген жыл бойы бермеу үшін қысым көрсетіп келген жеңілдіктерді беру олар үшін өте қиын екені сөзсіз, бірақ бұл жағдай — Америка мен Израильдің оларға және әлемге таңған ақымақтығының салдар.
Еуропа жеңімпазы Америка мен Израиль болмайтын соғысқа әсте кірмейді. Еуропа мен Азия елдерінің Иранға қарай бет бұруы және Иранның талаптарына көнуі, қысымның жалғасуы аясында Иранның келіссөз жүргізу мүмкіндігін айтарлықтай нығайтады, тіпті бұл Иранды жаһандық державаға айналдыруы мүмкін.












