Иран, Қытай және Ресейдің үшжақты өсінің пайда болуымен Парсы шығанағында АҚШ-қа сын-қатер артты.
Еуразия Тудейдің хабарлауы бойынша Middle East Monitor талдауына сәйкес, былтырғы маусым айындағы Иранға қарсы он екі күндік соғыс және Парсы шығанағындағы соңғы оқиғалар АҚШ-тың бұл аймақтағы жалғыз ойыншы емес екенін көрсетті. Иран-Қытай-Ресей өсі аймақтағы теңгерімді жылдам өзгертіп жатыр.
Он екі күндік соғыстың көлеңкесі және Вашингтонға түскен екіжақты қысым
Былтырғы маусым айындағы Иранға қарсы Израиль мен Американың он екі күндік соғысының салдары Ақ үйде әлі сезілуде. Президент Трамп Ираннан уран байытуды тоқтату, зымыран бағдарламасын жою және «Қарсыласу өсімен» байланысты үзу деген негізгі үш талабын жалғастыруда. Алайда, бүгінгі таңда құрлық пен теңіздегі жағдай өткенмен салыстырғанда мүлдем басқаша.
АҚШ қарама-қайшы екі қысымның ортасында қалды: бір жағынан сақтық пен халықаралық құқықты сақтауды қолдайтын дипломатиялық және әскери мекемелер, екінші жағынан Израильді шексіз қолдауды талап ететін дәулетті топтар мен лоббилер. Халықаралық қылмыстық соттың тұтқындауға санкция бергеніне қарамастан, Нетаньяхудың Трамппен кездесуі бұл қайшылықты айқын көрсетті. Трамптың «Мен үшін халықаралық құқық маңызды емес, тек өзімнің моральдық принциптерім маңызды» деген мәлімдемесі АҚШ-тың стратегиялық шешімдері дипломатиялық қисыннан гөрі жеке және саяси қысымдардың ықпалымен қабылданатынын растайды.
Әскери тұтқиылдықтың аяқталуы
Қаңтардағы тоқтатылған операциялар Парсы шығанағындағы операциялық ортаның өзгергенін көрсетті. Қытайдың Type-055 класындағы әскери кемелері мен «Liaowang-1» барлау кемесі АҚШ Әскери-теңіз күштерінің қозғалысын нақты уақыт режимінде бақылап отыр. Сондай-ақ, «Beidou» спутниктік желісі Иранға АҚШ-тың әрбір қадамын анық көруге мүмкіндік берді. Бұл ондаған жыл бойы АҚШ-қа құпия операциялар жүргізуге мүмкіндік берген тұтқиылдан соққы беру факторының жойылғанын білдіреді.
Бұл Бейжің үшін өте маңызды. Иран Қытайдың «Бір белдеу, бір жол» сауда жолының негізгі түйіні ғана емес, сонымен бірге маңызды энергия жеткізушісі болып табылады. Қытай СІМ санкцияларды жоюды талап етіп, Иранды тізе бүктіруге бағытталған кез келген әрекетке қарсы екенін мәлімдеді.
Ресейдің рөлі: Тактикалық серіктестіктен стратегиялық одаққа дейін
Ресейдің рөлі аса байқалмаса да, шешуші болып табылады. АҚШ пен Израильдің кибершабуылдарынан кейін ресейлік мамандар 48 сағат ішінде Иранның инфрақұрылымын қалпына келтірді. Озық әуе шабуылына қарсы қорғаныс жүйелері мен «Jam-e Jam 1» спутнигі арқылы Иранның интернет үзілген жағдайда да жұмыс істеу қабілетін арттырды.
Нәтижесінде Иран, Қытай және Ресей өсі қалыптасты. Бұл стратегиялық серіктестік Иранның әскери, экономикалық және ақпараттық жүйелерін нығайтты. АҚШ енді аймақтағы жалғыз шешім қабылдаушы күш емес.
Теңіз жаттығулары Вашингтон үшін жаңа сынақ
Ақпан айына жоспарланған Иран, Қытай және Ресейдің бірлескен теңіз жаттығулары жай ғана күш көрсету емес. Бұл маневрлер Вашингтонға нақты белгі береді: Парсы шығанағы енді АҚШ-тың жеке иелігі емес. Қытайдың заманауи кемелері, Ресейдің барлау кемелері және Иран флотының бірлескен әрекеті бұл үш елдің үйлесімді жұмыс істей алатынын дәлелдейді.
Бұл жаттығулар Иранның сауда жолдарын басқару және теңізде тежеу қабілетінің артқанын көрсетеді. Вашингтон үшін кез келген асығыс шешім немесе әскери қоқан-лоққы күрделі аймақтық және жаһандық дағдарысқа әкеп соғуы мүмкін.
АҚШ-тың саяси шешім қабылдаушылары үшін басты сұрақ: Олар Парсы шығанағындағы жаңа шындықты — Иран, Қытай және Ресей өсін және тұтқиылдан соққы беру кезеңініің аяқталғанын түсінді ме? Бұл сұрақтың жауабы Вашингтонның аймақтағы болашақ саясатын айқындайды.












