«2024 жылы Орталық Азия Ресеймен көршілес басқа аймақтар сияқты үлкен өзгерістерге әкелетін күрделі оқиғаларға тап болады.
Қазіргі уақыттағы басты оқиға — Украинадағы арнайы әскери операция. Геосаяси саладағы белгілі бір сценарийлерді жүзеге асыру соның нәтижесіне байланысты болады».
Бұл туралы қырғызстандық «Ой Ордо» сараптамалық бастамалар орталығының жүйе талдаушысы Бақтыбек Саипбаев «2024 жылғы қауіптер мен тәуекелдер: геосаяси турбуленттілік жағдайында Орталық Азиядағы тұрақтылыққа кім кепілдік бере алады» атты пікірталаста мәлімдеді.
Сарапшының пікірінше, сөз – Ресей төңірегінде тұрақсыздық ошағын құру туралы.
Мысалы, Балтық елдерінде шиеленіс күшейді, өйткені ол жерде Ресейдің әрекет бостандығын шектеу қажеттігі туралы мәселе көтеріліп жатыр. Оған әрине, қандай да бір түрде жауап беріледі.
Екінші ошақ – Калининград, өйткені қаламен байланыс жабылуы мүмкін. Сол кезде Ресей дәліз ашуы керек болады.
Үшінші шиеленіс ошағы Молдова аймағында пайда болуда. Оның үкіметі ЕО мен НАТО-ға қосылғысы келеді, Приднестровье мұны қаламайды.
Оңтүстік Кавказдағы шиеленістің төртінші деңгейі – Армения мен Әзірбайжан арасында. Сонымен қатар, Арменияда Франция мен Ватикан айтарлықтай белсенді қимыл жасауда.
«Республикаға қару-жарақ келеді деген ақпарат бар. Бұл ретте Әзірбайжан Түркиямен бірігіп әрекет етуде. Оларды британдық барлау қызметтері дәстүрлі түрде қолдап отыр», — деді сарапшы.
Сарапшының пікірінше, Ауғанстанның солтүстігінде – ТМД шекарасында күрделі жағдай туындады. Бұдан басқа ол жақта Сирияда жауынгерлік тәжірибе жинақтаған Орталық Азиядан шыққан адамдардың шоғырлануымен қатар, Ауғанстанның солтүстік провинцияларына экстремистік көзқарастағы және газават пен жиһад идеяларында өскен пуштундар да көшірілді.
«Бұл бірден бірнеше бағытқа ие болатын шабуылдың жоспарланғанын білдіреді.
Біріншісі – Түркіменстан: Каспий аймағындағы көмірсутек көздерін басып алу.
Екінші бағыт – Өзбекстан арқылы Ферғанаға: Ислам халифатын құру.
Үшіншісі – Тәжік бағыты: ауған тәжіктері бұрыннан кеңестік Тәжікстанмен бірігіп, ұлы Тәжікстан құру идеясын алға тартып келеді. Батыстағы белгілі бір күштер оларға бұл жағынан көмектескісі келеді», — деп ақпаратпен бөлісті спикер.
Осы үш бағытты белсендіру автоматты түрде Қырғызстан мен Қазақстанда шиеленістің күшеюіне соқтырады. Онда ұйықтап жатқан топтар ояна бастайды.
«Кейін Батыстың жоспары бойынша бұл күштердің барлығы Батыстың үгіт-насихаты негізінде қайта тәрбиелеу лагерлерінде отырған ұйғыр ағайындарды босату үшін Қытайға аттанады, яғни ШҰАР-да әрекеттер күшейтіледі», — деп түсіндірді Б. Саипбаев. Оның айтуы бойынша, бұл Ресей мен Қытайды негізгі проблемалардан алшақтататын шиеленіс тізбегін тудырады.












